Mapa de Lugo
O pequeno Froilán
Unha ruta turística en Lugo que combina historia e natureza: o muro romano, a catedral, o regueiro das Hortas, a ponte romana e o bosque de San Lázaro.
A ruta do pequeno Froilán é unha viaxe que mestura a fantasía coa realidade mentres percorremos algúns dos lugares máis especiais e patrimonialmente valiosos da cidade de Lugo.
O protagonista desa imaxinación que nos acompañará durante a camiñada é nada menos que o patrón da cidade, San Froilán... pero non un San Froilán calquera: o pequeno Froilán. Ese neno que segundo as lendas naceu no Regueiro das Hortas no ano 833.
Remontándonos a esa época, século IX, teremos a sorte de que o noso itinerario no presente non nos obrigará demasiado a especular, xa que atravesaremos espazos da cidade que por sorte non variaron tanto co paso dos séculos. Unha sensación semellante á que sentimos cando percorremos o adarve da Muralla Romana, e que é sen dúbida un dos grandes tesouros de Lugo: poder sentir a historia sen necesidade de artificios.
PERCORRIDO
O noso percorrido comezará e rematará na Porta Miñá ou do Carme: de todas as 10 portas da Muralla, aquela que conserva mellor o seu aspecto orixinal. Unha boa idea é comezar o paseo gozando desa estampa marabillosa que resulta da combinación de 3 patrimonios da humanidade UNESCO: Muralla Romana, Camiño Primitivo e Catedral de Santa María... unha foto imperdible! Acto seguido tomamos dirección Rúa do Carme.
O primeiro tramo da nosa ruta está cheo de recursos e alicientes: nada máis atravesar a ronda exterior da Muralla Romana atoparémonos á esquerda coa sala de exposicións municipal Porta Miñá (onde en poucos minutos podemos facer un marabilloso percorrido histórico para imaxinar o Lugo romano), e á dereita coa igrexa do Carme (do século XVIII pero cunha longa historia detrás). Estaremos tamén iniciando a saída cara Compostela dende o centro amurallado da cidade (entrada para os que veñan de volta de Santiago).
Xa nestes primeiros pasos estaremos repetindo as pegadas que millóns de persoas farían na historia: Vía XIX na época romana, Camiño Primitivo dende o século IX, Vía Künig dende o século XV...
Ó pouco atoparémonos coa primeira bifurcación do noso percorrido: continuación da rúa do Carme ou baixada polo Regueiro das Hortas. Tomaremos a opción esquerda e baixaremos por esta última vía, que tamén é chamada “a rúa máis fermosa do mundo” por motivos que coñecendo o lugar non precisan de explicación.
O tramo ata a Ronda do Carme será o máis bonito da xornada... gocemos de todos os datos mencionados, dos fermosos muros a xunta seca (cuarto Patrimonio Mundial lucense dende o 2018), da espléndida natureza (árbores froiteiras, augas que son afluentes do Miño), das hortas dos Bispos (así foi chamado o barrio do Carme durante moitos séculos) e sobre todo comecemos a imaxinar a ese pequeno Froilán, nacido neste lugar, e que con seguridade durante a súa infancia fixo o mesmo que faremos nesta bonita andaina: baixar ó río Miño!
Unha vez chegados á Ronda do Carme teremos que percorrer uns metros á esquerda para atoparnos coa escaleira de baixada cara a Calzada da Ponte ou Calzada Romana (é a continuación natural do Regueiro das Hortas e da Vía XIX) que percorreremos ata a mesmísima Ponte Romana (século I d.C.).
Chegados a este punto podemos proseguir camiño ou aproveitar a ocasión para gozar do patrimonio da contorna da Ponte Romana, principalmente as Termas Romanas que se atopan dentro do Balneario: un dos vestixios e dos recursos turísticos máis importantes da cidade.
Atravesada xa a ponte, e continuando coa imaxinación das aventuras do pequeno Froilán, tomamos rumbo a unha zona moi descoñecida incluso para os propios lucenses: os Bosques de San Lázaro. Como chegar a eles?
En primeiro termo debemos continuar a nosa andaina pola estrada vella de Santiago ata chegar a un carteliño que veremos á dereita e que nos indicará a dirección cara Pontegaos. Tomaremos este rumbo e atoparémonos con ese núcleo tradicional tan fermoso e curioso, dende o que tamén poderemos divisar unhas fermosas vistas cara o “novo Lugo” do sur da cidade.
Chegados á rúa vella da Ponte, collerémola cara a esquerda e subiremos todo recto ata atoparnos cos mencionados bosques e cunhas incribles vistas cara o Miño. Un lugar onde a denominación de Reserva da Biosfera UNESCO toma todo o seu valor.
Nestes bosques podemos pasar un bo rato desfrutando da natureza, e podemos aproveitar ángulos fotográficos marabillosos como algúns dos que miran cara a Catedral e o centro de Lugo.
Atravesados os bosques, en canto chegamos a unha pequena estrada asfaltada, temos que tomar dirección cara a dereita en baixada cara o conxunto monumental de San Lázaro.
A carón da pasarela peonil na que emprenderemos regreso ó punto de inicio, atoparemos este milenario núcleo conformado polo vello lazareto, a igrexa, e o cemiterio de San Lázaro. Con orixes no século XII, a súa aparencia actual é do XVIII.
Xa de volta na outra beira do Miño, na contorna da Fábrica da Luz tomaremos dirección cara A Pousadela. Chegaremos a ela subindo pola Avenida dos Deportes -onde temos unhas espectaculares vistas da zona das Illas- e logo subiremos de volta cara O Carme por esta milenaria vía -chea de encantos- que atravesa tamén o actual barrio da Cheda e as súas hortas.
E por onde regresamos cara a Porta Miñá? Desta volta pola rúa do Carme, recoñecida actualmente como variante do Camiño Primitivo e que, xunto co Regueiro das Hortas, a outra gran “avenida histórica” do barrio. Voltamos á casiña do pequeno Froilán!
Acequia do Rei Chiquito
Canle medieval con beleza natural e relevancia cultural, ideal para pasear e desfrutar da natureza, un testemuño da enxeñaría hidráulica histórica.
Altar de Adai
Un monumento megalítico prehistórico rodeado de natureza, ideal para os amantes da historia e a arqueoloxía, que ofrece unha experiencia única e pintoresca.
Aula Naturaleza O Veral
Espazo educativo nun entorno natural con sendeiros interpretativos e obradoiros interactivos, ideal para explorar a flora e a fauna e promover a conciencia a...
BIC Santalla de Bóveda
Complexo monumental único con pinturas antigas e unha piscina central, ideal para admirar a arquitectura romana tardía e os relevos de granito.
Caneiro Acea da Olga
Un refuxio natural con vexetación exuberante e sendeiros, ideal para actividades recreativas e momentos de contemplación xunto ao río.
Casa natal de Luis Pimentel
Un espazo cultural que celebra a poesía gallega, con eventos e exposicións, que ofrece unha inmersión no ambiente histórico e literario da poeta.
Castillo de San Román y Torre de San Antón
Fortificación medieval con vistas panorámicas e rica historia, testemuño do pasado militar e arquitectónico, ideal para os amantes da cultura.
Catedral de Lugo
Un templo histórico que combina estilos arquitectónicos e ofrece unha mostra única do Santísimo Sacramento, o que o converte nun destino clave para peregrino...
Cementerio de San Froilán
Destaca pola súa arquitectura funeraria, esculturas e mausoleos de personaxes ilustres, rodeado de vexetación que proporciona tranquilidade e contemplación.
Centro Arqueolóxico San Roque
As termas romanas ben conservadas e a sofisticada enxeñaría antiga son a principal atracción, con exposicións que enriquecen a experiencia histórica.
Centro Cultural Antigua Cárcel
Un espazo cultural único que fusiona a arquitectura histórica dunha antiga prisión con instalacións modernas para exposicións e eventos creativos.
Centro de Interpretación Terras do Miño
Un espazo educativo con exposicións interactivas sobre biodiversidade e ecosistemas, ideal para explorar as paisaxes e os sendeiros da reserva.
Dolmen de Adai
Este monumento megalítico prehistórico, coas súas grandes laxes de pedra, ofrece interese arqueolóxico e paisaxístico, o que permite aos visitantes conectar ...
Fábrica da Luz
Un espazo cultural transformado dunha instalación industrial, ofrece exposicións, obradoiros e eventos, fusionando o patrimonio histórico coa arte contemporá...
Huertos Urbanos del Río Rato
Espazo comunitario á beira do río que promove a agricultura sostible, a educación ambiental e a cohesión social con obradoiros e actividades para todas as id...
Hórreo de Santalla de Bóveda
Un enigmático monumento romano cunha arquitectura única, frescos con motivos animais e xeométricos e unha aura de misterio que atrae a turistas e estudosos.
Igrexa de San André de Castro
Templo románico dunha soa nave e ábsida semicircular, rodeado de natureza, ideal para gozar da arte histórica e da serenidade da contorna.
Igrexa de San Vicente de Coeo
Templo románico nun pintoresco entorno rural, con muros de pedra e capiteis esculpidos, ofrece paz e conexión coa historia e a tradición locais.
Igrexa de Santalla de Cuíña
Templo románico con estrutura de pedra e detalles sinxelos, rodeado de verdes outeiros, ideal para conectar co pasado e gozar da serenidade rural.
Igrexa de Santiago Apóstolo de Castelo
Destaca polo seu estilo románico, capiteis esculpidos e frescos antigos, sendo un testemuño do legado histórico e cultural da rexión.
Igrexa de Santiago de Piúgos
Igrexa románica rural con ábsida semicircular e portal decorado, que ofrece detalles medievais que reflicten o patrimonio histórico e cultural da rexión.
Igrexa de Santiago, A Nova
Situado nunha rúa tradicional, destaca pola súa fachada neoclásica do século XX, froito do desenvolvemento urbanístico. Ideal para afeccionados á historia.
Monumento al poeta Pimentel
Unha escultura evocadora nun contorno urbano que invita á reflexión e ao desfrute poético, ideal para contemplar e apreciar o legado cultural literario.
Museo Interactivo de Historia de Lugo
Un espazo cultural con exposicións interactivas e tecnoloxía avanzada que permite explorar períodos históricos, destacando a influencia romana.
Muíños de Mera
Antigos muíños de auga, frondosos bosques e sendeiros fan deste lugar un destino ideal para os amantes da natureza e da historia rural.
Pazo de Orbán
Palacio barroco cun escudo de armas que amosa as armas das familias nobres, rematado en 1769, ideal para admirar a arquitectura histórica e a heráldica.
Porta Falsa
O acceso secundario ás murallas romanas ofrece unha perspectiva única do legado histórico e arquitectónico, ideal para explorar fóra dos camiños trillados.
Porta Miñá
Unha exposición sobre o Lugo romano, situada nun antigo matadoiro, ofrece un percorrido histórico con fotos, mapas e obxectos arqueolóxicos sobre a ruta xaco...
Porta Nova
Unha porta da época romana, reconstruída en 1900, destaca pola súa arquitectura histórica e a súa conexión coa antiga Vía XX. Ideal para os afeccionados á hi...
Porta da Estación
Deseñada por Luciano Travadelo, esta porta histórica mellora a conexión entre o centro da cidade e a estación, converténdoa nun atractivo arquitectónico para...
Porta de San Pedro
Antiga porta romana con historia medieval, reconstruída en 1781, que ofrece acceso histórico e cultural aos turistas.
Porta de Santiago
Porta histórica de orixe romana, reformada en 1759, destaca polo seu escudo de armas e a imaxe de Santiago, formando parte do Camiño Primitivo.
Porta do Bispo Aguirre
A entrada histórica, deseñada por Nemesio Cobreros, conecta co seminario e un antigo cemiterio, ofrecendo un percorrido arquitectónico e cultural único.
Porta do Bispo Odoario
A histórica porta, deseñada por Ramiro Sainz, ofrece unha conexión única co Hospital de Santa María e forma parte dun Monumento Nacional.
Praza da Constitución
Un espazo emblemático con arquitectura histórica, ambiente acolledor, terrazas de café e proximidade a monumentos, ideal para eventos culturais e sociais.
Praza de Abastos e mercado
Un mercado histórico que mestura tradición e modernidade, ofrecendo produtos frescos e eventos culturais, converténdose nun atractivo turístico gastronómico ...
Praza de Santa María
Zona histórica con catedral románica e gótica, rodeada de edificios antigos, ideal para explorar rúas empedradas e gozar do ambiente medieval.
Viaducto da Chanca
A estrutura ferroviaria con elegantes arcos ofrece vistas panorámicas e mestúrase coa paisaxe natural, atraendo turistas coa súa maxestosidade.
Muralla Romana de Lugo
Unha impresionante fortaleza romana cun circuíto completo de máis de 2 km, coroada por torres semicirculares. Patrimonio da Humanidade, ofrece unhas vistas ú...
Casa dos Mosaicos
Residencia romana con mosaicos xeométricos e figurativos, sistema de calefacción radial e patios porticados, ideal para admirar a antiga riqueza ornamental.
Domus do Mitreo
Sitio arqueolóxico único con restos dunha casa romana e un templo dedicado a Mitra, onde destacan os murais e a arquitectura da antiga Lucus Augusti.
Piscina romana
Restos arqueolóxicos romanos cunha estrutura ben conservada, que mostran técnicas de enxeñaría e vida social, reflictindo historia e arquitectura avanzadas.
Puente Romano
Ponte histórica con cimentos romanos, parte do Camiño Primitivo a Santiago, ofrece unha pintoresca ruta desde a muralla ata o río Miño.
Centro de Interpretación de la Muralla
Ofrece unha viaxe no tempo con tecnoloxías audiovisuais avanzadas nunha casa barroca, situada no corazón da historia romana.
Igrexa de San Froilán
Templo barroco con bóveda de canón e cúpula central, destaca pola súa fachada con escudo de armas e estatua de San Rafael, flanqueada por elegantes torres.
Museo Provincial de Lugo
Museo arqueolóxico con arte prerromana, un claustro románico e os restos dun convento franciscano. Ideal para os amantes da historia e a arte.
Termas Romanas
Restos romanos de acceso gratuíto, destacando polo seu apodicterio, bóvedas e urnas en muros, que ofrecen unha experiencia histórica única á beira do río.
Praza Maior
Situada no centro simbólico e vital, destaca pola súa arquitectura barroca, arcadas, torres e monumentos, sendo un punto clave para os turistas.
Palacio Episcopal
Un edificio barroco con elementos dun palacio gótico, destacable polo seu balcón e os seus escudos de armas. Situado fronte a unha catedral nunha praza pinto...
PRAZA DO CAMPO E BARRIO DO MIÑO
Praza triangular con arquitectura barroca, unha fonte central e rúas medievais. Ideal para explorar a historia e a cultura locais.
Igrexa de San Pedro
Unha xoia da arquitectura gótica mendicante con planta de cruz latina, vidreiras policromadas e ábsidas poligonais. Monumento Histórico-Artístico desde 1931.
Igrexa de Santo Domingo
Igrexa gótica con planta de cruz latina, ábsidas poligonais e bóvedas de crucería. Destaca a súa cúpula e o portal sur con decoración barroca.
Pazo da Deputación
Edificio histórico de dous andares con fachada simétrica, de estilo clásico e xardín traseiro con magnolias, xunto á muralla romana.
Terra de canteiras
Unha ruta rural en Lugo con paisaxes naturais, pontes e viadutos históricos, igrexas e bosques frondosos. Ideal para camiñar e gozar do campo.
Ruta Muíños Mera
Un lugar máxico con fervenzas, muíños históricos e unha rica biodiversidade. Ideal para sendeirismo, ofrece vistas impresionantes e formacións rochosas.
Ruta das Chousas
Un sendeiro natural e etnográfico con abundante vexetación, fauna diversa e elementos culturais como muíños e pontes, ideal para amantes da natureza.
O Vello Lugo Agrario
Unha ruta máxica que presenta un monumento romano único, paisaxes agrícolas tradicionais, muros de pedra galegos e unha rica variedade de flora, ideal para o...
O pequeno Froilán
Unha ruta turística en Lugo que combina historia e natureza: o muro romano, a catedral, o regueiro das Hortas, a ponte romana e o bosque de San Lázaro.
Lucenses
Unha ruta histórica con muros romanos, pontes antigas, un contorno natural frondoso e un cemiterio icónico de relevancia artística e histórica. Ideal para tu...
Lamas
Un sendeiro natural con fermosas paisaxes, bosques e arte urbana. Ideal para fuxir do bullicio e gozar da natureza preto do río Miño.
Garabolos
Esta ruta urbana ofrece vistas panorámicas, arte urbana e natureza, coas ruínas dun acueduto romano como atractivo destacado. Ideal para o turismo cultural e...
As ribeiras altas- Miño arriba
Unha ruta ideal para deportes acuáticos, cunha paisaxe de carballais e pradeiras. As excursións en remo e en catamarán son un dos puntos máis destacados. As ...
Anel Verde
Unha ruta circular de 20 km en Lugo, notable polos seus bosques, arte urbana e rica fauna. Ideal para camiñar e gozar da natureza sen saír da zona urbana.
A senda do Fervedoira
Unha ruta por Lugo con paisaxes espectaculares, arte urbana, vexetación frondosa e barrios pintorescos. Ideal para amantes da natureza e da cultura.
A beira oeste
Bosques frondosos, sendeiros encantadores e patrimonio etnográfico ofrecen unha experiencia única para os camiñantes, con vistas impresionantes e unha rica h...
Vía Künig
Variante xacobea histórica que accede a Lugo e conecta co Camiño Primitivo de Santiago
Camiño Primitivo de Santiago
Tramo do Camiño Primitivo entre a paisaxe rural, o centro histórico e a Ponte Romana de Lugo