O pequeno Froilán

Unha ruta turística en Lugo que combina historia e natureza: o muro romano, a catedral, o regueiro das Hortas, a ponte romana e o bosque de San Lázaro.

A ruta do pequeno Froilán é unha viaxe que mestura a fantasía coa realidade mentres percorremos algúns dos lugares máis especiais e patrimonialmente valiosos da cidade de Lugo. O protagonista desa imaxinación que nos acompañará durante a camiñada é nada menos que o patrón da cidade, San Froilán... pero non un San Froilán calquera: o pequeno Froilán. Ese neno que segundo as lendas naceu no Regueiro das Hortas no ano 833. Remontándonos a esa época, século IX, teremos a sorte de que o noso itinerario no presente non nos obrigará demasiado a especular, xa que atravesaremos espazos da cidade que por sorte non variaron tanto co paso dos séculos. Unha sensación semellante á que sentimos cando percorremos o adarve da Muralla Romana, e que é sen dúbida un dos grandes tesouros de Lugo: poder sentir a historia sen necesidade de artificios. PERCORRIDO O noso percorrido comezará e rematará na Porta Miñá ou do Carme: de todas as 10 portas da Muralla, aquela que conserva mellor o seu aspecto orixinal. Unha boa idea é comezar o paseo gozando desa estampa marabillosa que resulta da combinación de 3 patrimonios da humanidade UNESCO: Muralla Romana, Camiño Primitivo e Catedral de Santa María... unha foto imperdible! Acto seguido tomamos dirección Rúa do Carme. O primeiro tramo da nosa ruta está cheo de recursos e alicientes: nada máis atravesar a ronda exterior da Muralla Romana atoparémonos á esquerda coa sala de exposicións municipal Porta Miñá (onde en poucos minutos podemos facer un marabilloso percorrido histórico para imaxinar o Lugo romano), e á dereita coa igrexa do Carme (do século XVIII pero cunha longa historia detrás). Estaremos tamén iniciando a saída cara Compostela dende o centro amurallado da cidade (entrada para os que veñan de volta de Santiago). Xa nestes primeiros pasos estaremos repetindo as pegadas que millóns de persoas farían na historia: Vía XIX na época romana, Camiño Primitivo dende o século IX, Vía Künig dende o século XV... Ó pouco atoparémonos coa primeira bifurcación do noso percorrido: continuación da rúa do Carme ou baixada polo Regueiro das Hortas. Tomaremos a opción esquerda e baixaremos por esta última vía, que tamén é chamada “a rúa máis fermosa do mundo” por motivos que coñecendo o lugar non precisan de explicación. O tramo ata a Ronda do Carme será o máis bonito da xornada... gocemos de todos os datos mencionados, dos fermosos muros a xunta seca (cuarto Patrimonio Mundial lucense dende o 2018), da espléndida natureza (árbores froiteiras, augas que son afluentes do Miño), das hortas dos Bispos (así foi chamado o barrio do Carme durante moitos séculos) e sobre todo comecemos a imaxinar a ese pequeno Froilán, nacido neste lugar, e que con seguridade durante a súa infancia fixo o mesmo que faremos nesta bonita andaina: baixar ó río Miño! Unha vez chegados á Ronda do Carme teremos que percorrer uns metros á esquerda para atoparnos coa escaleira de baixada cara a Calzada da Ponte ou Calzada Romana (é a continuación natural do Regueiro das Hortas e da Vía XIX) que percorreremos ata a mesmísima Ponte Romana (século I d.C.). Chegados a este punto podemos proseguir camiño ou aproveitar a ocasión para gozar do patrimonio da contorna da Ponte Romana, principalmente as Termas Romanas que se atopan dentro do Balneario: un dos vestixios e dos recursos turísticos máis importantes da cidade. Atravesada xa a ponte, e continuando coa imaxinación das aventuras do pequeno Froilán, tomamos rumbo a unha zona moi descoñecida incluso para os propios lucenses: os Bosques de San Lázaro. Como chegar a eles? En primeiro termo debemos continuar a nosa andaina pola estrada vella de Santiago ata chegar a un carteliño que veremos á dereita e que nos indicará a dirección cara Pontegaos. Tomaremos este rumbo e atoparémonos con ese núcleo tradicional tan fermoso e curioso, dende o que tamén poderemos divisar unhas fermosas vistas cara o “novo Lugo” do sur da cidade. Chegados á rúa vella da Ponte, collerémola cara a esquerda e subiremos todo recto ata atoparnos cos mencionados bosques e cunhas incribles vistas cara o Miño. Un lugar onde a denominación de Reserva da Biosfera UNESCO toma todo o seu valor. Nestes bosques podemos pasar un bo rato desfrutando da natureza, e podemos aproveitar ángulos fotográficos marabillosos como algúns dos que miran cara a Catedral e o centro de Lugo. Atravesados os bosques, en canto chegamos a unha pequena estrada asfaltada, temos que tomar dirección cara a dereita en baixada cara o conxunto monumental de San Lázaro. A carón da pasarela peonil na que emprenderemos regreso ó punto de inicio, atoparemos este milenario núcleo conformado polo vello lazareto, a igrexa, e o cemiterio de San Lázaro. Con orixes no século XII, a súa aparencia actual é do XVIII. Xa de volta na outra beira do Miño, na contorna da Fábrica da Luz tomaremos dirección cara A Pousadela. Chegaremos a ela subindo pola Avenida dos Deportes -onde temos unhas espectaculares vistas da zona das Illas- e logo subiremos de volta cara O Carme por esta milenaria vía -chea de encantos- que atravesa tamén o actual barrio da Cheda e as súas hortas. E por onde regresamos cara a Porta Miñá? Desta volta pola rúa do Carme, recoñecida actualmente como variante do Camiño Primitivo e que, xunto co Regueiro das Hortas, a outra gran “avenida histórica” do barrio. Voltamos á casiña do pequeno Froilán!